Aktualności
O celiakii podczas Forum Bezpiecznej Żywności z Sejmie
Po raz kolejny temat celiakii pojawił się w Sejmie. 27 października 2025 r. zorganizowano IV Forum Bezpiecznej Żywności. Wydarzenie poświęcone było tematowi jakości żywienia dzieci i młodzieży w placówkach oświatowych. Ale nie tylko. Uczestnicy forum szukali rozwiązań, jak zapewnić im dostęp do zdrowej, bezpiecznej i zrównoważonej żywności, która chroni zdrowie i środowisko.
Spotkanie zgromadziło ważnych gości, m.in: Wicemarszałkinię Senatu Magdalenę Biejat, Posłankę na Sejm Dorotę Olko ‑ Przewodniczącą Parlamentarnego Zespołu ds. Jakości Żywienia Dzieci w Placówkach Opiekuńczych i Oświatowych, przedstawicieli Biura Rzecznika Praw Dziecka i Najwyższej Izby Kontroli, a także naukowców, specjalistów ds. żywienia oraz przedstawicieli organizacji pozarządowych i samorządowców. Nie mogło nas tam zabraknąć! Nasze Stowarzyszenie reprezentowały Małgorzata Źródlak oraz Paulina Sabak-Huzior.
Więźniowie ważniejsi niż dzieci?
Trudno streścić całość wydarzenia tak bogatego w treść, dlatego skupimy się tylko na kilku elementach. Spotkanie podzielono na trzy bloki tematyczne. W pierwszym wystąpiła m.in przedstawicielka Delegatury NIK w Rzeszowie, która zaprezentowała wyniki kontroli NIK w zakresie żywienia dzieci w placówkach edukacyjnych w Polsce. Polecamy gorąco, aby zapoznać się z wnioskami z kontroli – są dostępne tutaj. Nie napawają one optymizmem. Zdrowe żywienie dzieci to fikcja. Chyba najbardziej zatrważający jest fakt, że prawo przewiduje minimalną stawkę żywieniową dla więźniów, natomiast nie ma ustalonej najniższej dopuszczalnej stawki na żywienie dzieci w placówkach oświatowych. Jako przykład podano stawkę jednej z placówek, która wynosiła 3 zł za 2-daniowy obiad! Jakiej jakości będzie taki posiłek?
Dzieci z celiakią a żywienie w szkołach i przedszkolach
W drugiej części wydarzenia odbył się panel dyskusyjny pt.: „Wszystkie konsekwencje braku edukacji żywnościowej”, który skupiał się m.in na systemowych brakach w edukacji żywnościowej. W dyskusji samorządowcy m.in z Krakowa, Lublina i Warszawy dzielili się swoim doświadczeniem związanym z żywieniem dzieci w tych miastach. Okazuje się, że najzdrowszym dla dzieci, ale kosztownym dla samorządów rozwiązaniem jest obecność kuchni w obiektach szkolnych i przedszkolnych, a odejście od korzystania z oferty cateringów, które często dowożą posiłki z oddalonych kuchni centralnych. Gros samorządów z uwagi na oszczędności likwiduje szkolne stołówki. Brak pieniędzy w budżecie samorządów na finansowanie żywienia dzieci w placówkach jest niezwykle istotny także w kontekście dzieci na dietach eliminacyjnych. Bo żeby móc dla nich bezpiecznie gotować potrzebny jest dodatkowy przeszkolony personel, często także osobne przestrzenie i narzędzia kuchenne, aby przygotować posiłek np. bezglutenowy dla dziecka z celiakią.
Biuro Rzecznika Praw Dziecka zidentyfikowało z kolei 4 najważniejsze problemy związane z żywieniem w placówkach. Po pierwsze to brak warunków do spożywania posiłków w szkołach – często przerwy są zbyt krótkie, by dzieci zdążyły spokojnie zjeść. Po drugie problemem jest organizacja żywienia dla dzieci, które wymagają diety dostosowanej do ich potrzeb zdrowotnych. I tu jako przykład podano zgłoszenie Rzeczniczce Praw Dziecka sprawy odmówienia przyjęcia do przedszkola dziecka z celiakią. Kolejne problemy to utrudniony dostęp do wody pitnej oraz niewystarczające porcje i nieatrakcyjny wygląda jedzenia w szkołach i przedszkolach.
Na koniec uczestnicy starali się odpowiedzieć na pytania o to, jak budować współpracę między samorządami, szkołami i organizacjami pozarządowymi. Temat żywienia dzieci jest trudny. Natomiast wszyscy uczestnicy byli zgodni co do tego, że konieczne są zmiany systemowe. Po to, by dzieci były wychowywane do życia w zdrowiu a nie chorobie, bez wykluczeń, czy to z powodów zdrowotnych (przykładem przywoływanym była celiakia), czy też innych. Cel jest szczytny.
Oby obecność na Forum wielu decydentów i przedstawicieli instytucji państwowych przyniosła owoce, dla dobra dzieci. My z całą pewnością będziemy kontynuować działania na rzecz dostępności do bezpiecznych posiłków w szkołach czy przedszkolach dla dzieci na diecie bezglutenowej.
