Diagnoza i leczenie nadwrażliwości na gluten

Schorzenie wydaje się powiązane z aktywacją nieswoistej immunologicznej reakcji na gluten/pszenicę, inaczej niż w celiakii, gdzie dochodzi do procesów autoimmunizacyjnych. Badanie genetyczne w diagnostyce nadwrażliwości nie jest miarodajne, ponieważ tylko połowa chorych posiada haplotyp HLA DQ2/DQ8, charakterystyczny dla celiakii, dlatego nieceliakalna nadwrażliwość na gluten/pszenicę nie ma podłoża genetycznego. Wypływa z tego wniosek, że ujemny wynik testów genetycznych w kierunku celiakii nie musi oznaczać, że pacjentowi nie szkodzi gluten.

U osób z nadwrażliwością na gluten/pszenicę często występują przeciwciała antygliadynowe starego typu (AGA IgA lub IgG).

Kiedy można mówić o nieceliakalnej nadwrażliwości na gluten/pszenicę:

  • przeciwciała IgE w normie (co wyklucza alergię na pszenicę),
  • wykluczona celiakia – prawidłowe wyniki przeciwciał tTG, DGP, EmA oraz brak niedoboru całkowitego IgA,
  • brak charakterystycznego dla celiakii zaniku kosmków jelitowych podczas biopsji (Marsh 0 lub I),
  • możliwa obecność przeciwciał antygliadynowych AGA (w klasie IgA i/lub IgG),
  • brak zależności genetycznej – pacjent może, lecz nie musi mieć HLA DQ2/DQ8,
  • jeśli pacjent obserwuje złagodzenie/ustąpienie objawów po wprowadzeniu diety bezglutenowej oraz ponowne ich zaostrzenie podczas prowokacji glutenem.

Leczenie poprzez wykluczenie glutenu z diety nie różni się od postępowania w przypadku celiakii czy alergii na pszenicę. Różnice polegają wyłącznie na tym, iż w przypadku celiakii dieta musi być już stosowana przez całe życie, natomiast w przypadku alergii i nadwrażliwości nieceliakalnej dieta może być stosowana czasowo.