Aktualności
Edukacja zdrowotna – co się stało z naszymi postulatami?
Nasze Stowarzyszenie od początku śledzi pracę nad podstawą programową nowego przedmiotu i jego działu o odżywianiu. Chcieliśmy, aby znalazły się w nim informacje o celiakii i diecie bezglutenowej. Od 1 września 2025 r. edukacja zdrowotna jako przedmiot dobrowolny wchodzi do szkół. Zobaczcie, co stało się z naszymi uwagami i postulatami wniesionymi do projektu podstawy programowej. Co MEN uwzględniło, a co odrzuciło? Czy obok diety planetarnej czy wegańskiej jest miejsce na dietę bezglutenową?
Przedmiot ma dotyczyć ok. 1 800 000 uczniów klas IV-VIII. Dlatego od samego początku zaangażowaliśmy się w próbę wprowadzenia treści dotyczących celiakii i diety bezglutenowej do jego podstawy programowej. Byliśmy jednym z 99 podmiotów, które w ramach konsultacji społecznych i opiniowania projektu rozporządzenia złożyły swoje uwagi. Wzięliśmy także udział w wysłuchaniu publicznym w sprawie edukacji zdrowotnej. O szczegółach pisaliśmy TUTAJ.
Projekt rozporządzenia liczył 81 stron. Strona po stronie przeanalizowaliśmy całość, wyszukując treści związane z chorobami przewlekłymi i odżywianiem. I zaproponowaliśmy zapisy uwzględniające celiakię, dietę bezglutenową, umiejętność rozróżniania diet czy naukę czytania etykiet produktów spożywczych, w tym rozróżniania alergenów. A wszystko po to, aby podnieść świadomość tych tematów wśród uczniów i nauczycieli.
Zadanie wykonaliśmy do końca, nie mając żadnego wpływu na decyzje MEN. Niestety temat celiakii i diety bezglutenowej nie jest ważny społecznie dla osób decydujących o lekcjach edukacji zdrowotnej. Dieta bezglutenowa jako przykład ważnej diety leczniczej eliminującej alergen jest mniej istotna od diety planetarnej. A dzieci i młodzież na temat aspektów dotyczących zdrowia będą rozmawiać z „lokalnymi celebrytami” i „ludźmi sukcesu”. Pozostaje nam mieć nadzieję, że część nauczycieli za zapisane w rozporządzeniu „autorytety krajowe” uzna organizacje pozarządowe reprezentujące pacjentów i znające tematykę zdrowia i chorób od podszewki.
O co dokładnie wnioskowaliśmy i jaka jest decyzja MEN w każdej z propozycji?
- O zdobycie przez ucznia umiejętności analizowania składu produktu oraz rozumienia tematyki alergenów w żywności. Zapis o tym został uwzględniony w końcowym projekcie.
- Dążyliśmy do wprowadzenia zapisu, że niektóre osoby nie mogą spożywać konkretnych produktów ze względów zdrowotnych. Nie zostało to uwzględnione przez ministerstwo.
- W punkcie dotyczącym chorób przewlekłych i cywilizacyjnych zaproponowaliśmy dopisanie celiakii. Niestety w rozporządzeniu zabrakło miejsca dla celiakii.
- W punkcie mającym na celu edukację dzieci i młodzieży na temat diet zaproponowaliśmy, aby dopisać także dietę bezglutenową jako przykład diety wykluczającej alergen. Niestety dzieci nie dowiedzą się o diecie bezglutenowej. Dla MEN ważniejsze są inne diety – planetarna, wegetariańska, wegańska czy śródziemnomorska, ale nie bezglutenowa.
- Rozporządzenie przewiduje w ramach przedmiotu realizowanie projektów polegających m.in. na wyjściu dzieci i młodzieży do sklepu spożywczego. W klasie będzie prowadzona dyskusja na temat analizy etykiet i świadomych wyborów konsumenckich. Chcieliśmy by dzieci umiały czytać etykiety pod kątem surowców, wartości odżywczej oraz zawartych w produktach alergenach. Nasza propozycja została odrzucona.
- Zaproponowaliśmy także, aby przy organizacji spotkań w szkołach dotyczących promowania zdrowego stylu życia uwzględnić organizacje pozarządowe reprezentujące pacjentów. Nasza propozycja nie została uwzględniona. W zapisie rozporządzenia pozostały za to spotkania „z udziałem autorytetów krajowych i lokalnych celebrytów lub „ludzi sukcesu””.
Nasze wsparcie
Nadal będziemy wspierać wszystkich nauczycieli, którzy chcą poszerzać wiedzę na temat celiakii i diety bezglutenowej oraz przekazywać materiały edukacyjne dla szkół. Piszcie do nas w tej sprawie na adres edukacja@celiakia.pl.
Jeżeli uważacie, że zaangażowanie Stowarzyszenie w proces tworzenia podstawy programowej było ważnym krokiem w budowaniu społecznej świadomości na temat celiakii i diety, napiszcie do nas na edukacja@celiakia.pl. Wasza opinia jest dla nas bardzo cenna.